Een persoonlijk onderzoek naar Nederland – in drie essays bij de Nederlandse Boekengids (2025-2026)

Ik schreef het afgelopen jaar drie stukken voor de Nederlandse Boekengids.
Essays over boeken, maar in mijn eigen stijl.
De meest recente werd vandaag, zondag 24 mei 2026 gepubliceerd en heet Andere Grammatica´s van Verschil. Het gaat over `Niet van gisteren, memoires, maar dan anders – het meest recente boek van P.C. Hooft winnaar en feministisch icoon Anja Meulenbelt.
Volgens mij kan je het deze hele week gratis lezen. Maar natuurlijk kan je ook een abonnement overwegen: de stukken bij dNbG zijn van behoorlijke hoge kwaliteit en ik lees ze graag.
De andere twee zijn:
1: De hoer, de heks en de politica is een stuk wat ik schreef over Het geval ** dat Daan Heerma van Voss schreef over de haat van Nederland jegens vrouwelijke politici en mysoginie in het algemeen. Ik las er nog een stapel boeken naast , die ik naast het boek van Heerma van Voss meer beknopt laat langs komen. Eigenlijk was het ook onderdeel van mijn doorlopende onderzoek naar mannelijkheid en macht. Dan kan je niet om misogynie heen.

En 2: De onzichtbare onderstroom die religie heet was de eerste in deze serie van drie essays die ik bij hen schreef. Hier besprak ik het boek Uitverkoren van Saskia Pieterse en Janneke Stegeman.

Mensen vergeten soms dat ik een Belg ben, een Vlaamse, die in Nederland en in Spanje woont. Ik ben onderdeel en observator tegelijk.
Tijdens het schrijven van deze essays heb ik me verbaasd hoezeer ik zelf toch zo’n drie decennia geloofd heb in het open en tolerante beeld dat Nederland over zichzelf vertelt. Hoe flinterdun en onwaar dat is toont zich dagelijks in het wegkijken van wereldleed in Palestina, Soedan en Congo.
En onlangs ook in het onthouden van stemming in de VN resolutie over slavenhandel én sterker nog, zoals de NOS versloeg, volgens wit suprematie frame ook overleg hierover vermeed met het Caribische deel van het Koninkrijk.

Breek me de bek niet open.
Ik ben bijna klaar met schrijven over Nederland. Mijn volgende boek gaat vooral over mijn leven in Spanje.
Maar helaas ontkom ik niet aan ook weer een stukje verhaal over Nederland.
Het land heeft me net als Vlaanderen – besef ik nu pas – alle hoeken van het institutioneel racisme-spectrum getoond.
Tooncontrole vooral. Als je niet weet wat dat is…

´Tooncontrole (Tone policing in het Engels) is een middel dat wordt gebruikt
door mensen met privilege om mensen zonder privilege het zwijgen op te leggen
door de nadruk te leggen op de toon waarmee iets wordt gezegd
in plaats van op de eigenlijke inhoud.´

In dit boek van Layla F. Saad dat ik ondertussen zelf in drie talen heb, leer je er alles over. Tijdens de vertaling van het boek, waarbij ik adviseerde, maakte ik destijds zelf kennis met het woord, dat ik helaas inhoudelijk al heel mijn leven op vele verschillende manier kende – ook institutioneel.
Eerlijk? Soms ben ik te moe – door alles. Maar het goede nieuws is: mijn pen en toetsenbord houden vol.
Waarvan hierbij dus verslag.

Veel lees- en hopelijk ook leerplezier met de essays.
Ojala…